Afdelingen & Specialismen

Bij u is de milt verwijderd of uw milt werkt niet goed. Dit heet asplenie. Dat betekent dat u sneller ziek kunt worden. In deze folder staat wat u daartegen kunt doen.


De milt

De milt is een orgaan in de buik. De milt helpt om ziekteverwekkers uit het bloed te halen.


Ook maakt de milt antistoffen tegen bepaalde bacteriën. Deze antistoffen zorgen ervoor dat het lichaam die bacteriën herkent en onschadelijk maakt voordat je er ziek van wordt.


Zonder milt kun je dus door sommige bacteriën sneller ziek worden.


buikorganen

Hoe ontstaat asplenie?

Asplenie kan bijvoorbeeld ontstaan door:


  • Een operatie: als de milt helemaal of gedeeltelijk wordt verwijderd na een ongeluk of ziekte;
  • Coiling: als bij een bloeding van de milt de bloeding is gestopt door het bloedvat af te sluiten met een coil (een soort metalen spiraaltje);
  • Ziekte: bepaalde bloedziekten kunnen ervoor zorgen dat de milt minder goed werkt;
  • Aangeboren: soms wordt iemand geboren zonder milt.

Wat kan er gebeuren als je asplenie hebt?

Zonder milt kun je sneller ziek worden. Ook ben je gevoeliger voor bepaalde infecties die door bacteriën worden veroorzaakt:
  • bepaalde bacteriën, bijvoorbeeld pneumokokken, meningokokken en Haemophilus influenzae, kunnen longontsteking, hersenvliesontsteking, oorontsteking of bloedvergiftiging veroorzaken;
  • honden- en kattenbeten;
  • malaria;
  • babesiose (een parasiet die je kunt krijgen door een tekenbeet die vooral voorkomt in het oosten van de Verenigde Staten).
Het is belangrijk om ervoor te zorgen dat je niet besmet wordt met deze bacteriën.

Vaccinaties (prikken) bij asplenie

Om infecties te voorkomen, krijgt u de volgende prikken:

Bacterie (verwekker)VaccinHoe vaak en wanneer
Pneumococcen PCV201 keer (advies over eventueel herhalen volgt na een tijdje)
NB: Bent u eerder gevaccineerd met PCV13/15 + 5-jaarlijks PPV23? Dan kunt u 5 jaar na de laatste PPV23 1 keer gevaccineerd worden met PCV20.
MeningococcenMeningokokken ACW135Y conjugaat vaccin1 keer.
Bent u jonger dan 24 jaar: de prik 1 keer herhalen na 5 jaar. (Sinds 2018 opgenomen in het Rijksvaccinatieprogramma RVP)
Meningokokken B vaccin2 keer met 2 maanden ertussen
Haemophilus influenzae B Haemophilus influenzae B conjugaat vaccin1 keer als u de prik niet via het RVP heeft gekregen
Influenza 1 keer per jaar (griepprik)


Het kan zijn dat uw zorgverzekeraar niet alle prikken vergoedt.

Antibiotica bij asplenie

Antibiotica kunnen helpen om infecties te voorkomen. Hier leest u wanneer u ze nodig heeft:

  • De eerste 2 jaar na het verwijderen van de milt
    Als u in deze periode een infectie krijgt, kan deze heel gevaarlijk zijn voor u, zelfs levensbedreigend. Uw arts bespreekt dan met u
    • of u elke dag een lage dosis antibiotica moet innemen (feneticilline 1 x per dag 500 mg). Dit noemen we onderhouds-antibiotica.
    • of u alleen antibiotica moet innemen als dat nodig is. Zie 'Antibiotica bij koorts of ziekte' en 'Antibiotica bij een honden- of kattenbeet'.
  • Antibiotica bij koorts of ziekte
    Heeft u koorts of voelt u zich koortsig? Start dan direct (binnen 1 uur) met antibiotica (amoxicilline-clavulaanzuur 3 keer per dag 625 mg). En neem contact op met uw arts. U moet dus altijd een dosis van dit antibioticum bij u hebben.
  • Antibiotica bij een honden- of kattenbeet
    Bij een honden- of kattenbeet start u direct met antibiotica (amoxicilline-clavulaanzuur 3 keer per dag 625 mg). En neem contact op met uw arts. U moet dus altijd een dosis van dit antibioticum bij u hebben.
  • Antibiotica bij reizen
    • Gaat u naar een land/gebied waar malaria is?
      • Dan is het heel belangrijk dat u medicijnen tegen malaria (= malariaprofylaxe) slikt.
      • Zorg er ook voor dat u niet door muggen geprikt wordt. Gebruik DEET, draag kleding die uw hele lichaam bedekt en gebruik een klamboe.
      • Neem altijd een aantal maanden of weken voordat u op reis gaat contact op met een reizigersadvies-kliniek of met de GGD om advies te vragen.
    • Gaat u een gebieden waar babesiose voorkomt*? Let dan extra op tekenbeten. Heeft u een tekenbeet, verwijder deze dan zo snel mogelijk met een tekenpen en neem contact op met een arts.
      (*Dit zijn vooral de bosrijke gebieden in het oosten van de Verenigde Staten.)

Samenvatting van maatregelen

  • Vaccinaties: Zorg ervoor dat u de juiste vaccinaties krijgt, zoals pneumokokken, meningokokken, HiB, en elk jaar de griepprik.
  • Antibiotica
    • Onderhouds-antibiotica: Sommige mensen krijgen het advies de eerste 2 jaar elke dag antibiotica te gebruiken.
    • Andere antibiotica: Start direct met een antibioticakuur zodra u koorts krijgt of bij een dierenbeet, en neem contact op met uw arts.
  • Reizen:
    • Neem ruim voor u op reis gaat contact op met een travelclinic, GGD of vaccinatiepoli en vraag om advies.
    • Slik medicijnen tegen malaria als u naar een land/gebied gaat waar malaria is.
  • Let op infecties: wees alert op bijvoorbeeld koorts of pijn. Twijfelt u? Neem dan direct contact op met uw arts.

Vragen?

Heeft u vragen? Neemt u dan contact op met uw arts.

De polikliniek Interne Geneeskunde is bereikbaar van maandag t/m vrijdag van 08.30 - 12.00 uur en 13.30 - 15.30 uur via telefoonnummer 071 582 8050.