Deze folder is bedoeld voor patiënten met nierinsufficiëntie of dialysepatiënten die een te hoog fosfaatgehalte in het bloed hebben. Door aanpassingen in de voeding kan het fosfaatgehalte in het bloed worden verlaagd. Daarnaast geeft deze folder informatie over de soorten fosfaatbinders en de werking ervan.

Fosfaat

Fosfaat is een mineraal dat in ons lichaam verschillende functies heeft. Samen met calcium (= kalk) geeft het stevigheid aan onze botten. Omdat uw nieren minder goed werken, plast u te weinig fosfaat uit. Daardoor kan het fosfaat in het bloed ophopen. U merkt hier meestal helemaal niets van. Maar te veel fosfaat in het bloed kan botproblemen veroorzaken en eventuele bloedvatverkalking versnellen. Als het fosfaat zich ophoopt onder de huid, kan dit jeuk veroorzaken. Het is dus belangrijk om het fosfaatgehalte niet te hoog te laten worden. Fosfaat zit vooral in eiwitrijke producten. Door minder eiwit te eten, kunt u de hoeveelheid fosfaat die u binnenkrijgt makkelijk verminderen. Het is echter niet de bedoeling om de hoeveelheid eiwit die uw diëtist u heeft geadviseerd aan te passen. U heeft een minimale hoeveelheid eiwit in uw voeding nodig, onder andere voor het herstel van weefsel en het behouden van uw spiermassa en conditie. Wel kan het verstandig zijn om voedingsmiddelen af te wisselen. In eiwitrijke producten zoals melkproducten en kaas zit naar verhouding meer fosfaat dan in bijvoorbeeld vlees, kip of ei. Daarnaast kunnen sommige E-nummers, kant-en-klare maaltijden, frisdrank en puddingpoeders ook veel fosfaat bevatten.

Fosfaatbinders

Fosfaatbinders zijn medicijnen die het fosfaat in uw voeding binden. Ze kunnen ervoor zorgen dat het fosfaatgehalte in het bloed niet te hoog wordt. Fosfaatbinders moeten dan ook tijdens de maaltijden en bij eiwitrijke tussendoortjes ingenomen worden. Als u niets eet, bijvoorbeeld bij ziekte, hoeft u dus ook geen fosfaatbinders in te nemen. Er zijn verschillende soorten fosfaatbinders. Uw arts schrijft deze, in overleg met u, voor. In de tabel op de volgende pagina staan de soorten fosfaatbinders en hoe u ze moet innemen. Met uw diëtist kunt u de verdeling van deze medicijnen bij de maaltijden bespreken.

Hoe gebruikt u de verschillende fosfaatbinders

Naam

Innemen bij de maaltijden

Innemen bij fosfaatrijke tussendoortjes

Renvela ® tabletten

spreiden tijdens de maaltijd

minimaal 1 extra nemen bij de eerste hap

Renvela poeder®

1-2 zakjes bij de maaltijd innemen

bij gebruik met uw arts of diëtist overleggen

Phos-ex®

Bij de maaltijd

Calcichew®

Bij de maaltijd innemen en goed kauwen

Fosrenol®

Bij de maaltijd

Fosrenol poeder®

Bij de maaltijd

Fosfaatbevattende E-nummers

E-nummers zijn toegevoegd om onder andere de houdbaarheid, kleur en smaak te verbeteren. Hoe meer bewerkt een product is, hoe meer toevoegingen erin zitten. Hoeveel fosfaat er precies in de E-nummers zit is lastig te achterhalen. Wel is bekend dat het fosfaat uit E-nummers makkelijker door het lichaam worden opgenomen dan fosfaat uit minder of niet bewerkte voedingsmiddelen. De E-nummers die fosfaat bevatten zijn: E101, E 338 t/m 343, E442, E450 t/m 452, E541, E543 t/m 546, E1410, E1412 t/m 1414. Daarom is het belangrijk om het gebruik van kant- en klaar producten zoveel mogelijk te beperken.

Algemene adviezen

  • Maak zo min mogelijk gebruik van kant-en-klare maaltijden, pakjes en zakjes;

  • Houdt u aan de voorgeschreven hoeveelheid eiwit in de voeding;

  • Neem uw fosfaatbinder net voor of aan het begin van de maaltijd in;

  • Als u de broodmaaltijd en de warme maaltijd omwisselt, verwissel dan ook het aantal fosfaatbinders;

  • Neem bij een eiwitrijk tussendoortje ook een fosfaatbinder in;

  • In smeerkaas en korstloze kaas zit naar verhouding meer fosfaat dan in gewone kaas. Eet dit dus zo min mogelijk.

  • Drink geen cola als uw fosfaat te hoog. Cola bevat namelijk veel fosfaat.

Meer informatie

Heeft u naar aanleiding van deze informatie vragen, neem dan contact op met de afdeling Diëtetiek. De diëtisten zijn bereikbaar van maandag t/m vrijdag van 9.00 -12.00 uur via telefoonnummer 071 582 8047. Meer informatie over fosfaat en fosfaatbinders kunt u lezen in het Boek “Eten met Plezier” van de Nierstichting. In de tabel in dit boek kunt u de hoeveelheid fosfaat van heel veel voedingsmiddelen opzoeken. Ook op www.voedingswaardetabel.nl kunt u de hoeveelheid fosfaat van heel veel voedingsmiddelen opzoeken. Voor verdere informatie bekijk de website www.nieren.nl

Terug naar boven