De uroloog heeft met u gesproken over het doel van de prostaatechografie en een prostaatpunctie MRI-geleid, de gevolgen, de mogelijkheden en de risico’s. Op grond van deze informatie heeft u besloten de behandeling uit te laten voeren. Met deze folder informeren wij u over het onderzoek. Om dit onderzoek goed te laten verlopen is uw medewerking nodig. Volg daarom de raadgevingen van de uroloog op en lees deze informatie goed door. Het is goed u te realiseren dat bij het vaststellen van een aandoening en de behandeling hiervan, de situatie voor iedereen anders kan zijn. De uroloog zal dit altijd met u bespreken.

Plaats

Dit onderzoek vindt plaats op locatie Leiden, routenummer 24

Informatie over de prostaat

De prostaat (voorstandsklier) is een klier die vlak onder de blaasuitgang en om de plasbuis heen ligt.

Locatie van de prostaat

Over de functie van de prostaat is nog weinig bekend. We weten wel dat de prostaat een vloeistof produceert waarin zich de zaadcellen bevinden: de zaadvloeistof of sperma. Bij de meeste mannen wordt de prostaat zo rond hun 50ste jaar wat groter. In een aantal gevallen wordt de prostaat zo groot, dat de plasbuis langzaam dichtgedrukt wordt. Hierdoor ontstaan soms klachten zoals: moeilijk en vaak plassen, veel aandrang en toch een kleine plas, ongemerkt kleine hoeveelheden urine verliezen (incontinentie). Meestal bestaat de vergroting uit goedaardig weefsel. In een enkel geval kan het kwaadaardig zijn. Hiervoor is het soms nodig om stukjes weefsel weg te nemen om te laten onderzoeken (= een naaldbiopsie).

Prostaatpunctie MRI-geleid

Bij een onderzoek van uw prostaat heeft de uroloog geconstateerd dat uw prostaat mogelijk afwijkend aanvoelt en/of dat het PSA (Prostaat Specifiek Antigeen) in uw bloed verhoogd is. Met een prostaatpunctie wordt onderzocht wat de reden hiervan is. Het weggenomen weefsel wordt onderzocht in het laboratorium van het ziekenhuis.

Voorbereiding bij prostaatpuncties

  • Voorafgaand aan de afspraak om prostaatpuncties te nemen, krijgt u een afspraak om een aangepaste MRI scan van de prostaat te laten maken. De gewone MRI scan is namelijk niet nauwkeurig genoeg om 3D beelden te creëren. Aangezien er enkele patiënten per maand in aanmerking komen voor deze MRI-geleide puncties, worden deze ongeveer 1x per maand verricht. Het kan dus iets langer duren voor u de afspraak heeft.

  • Voor de afspraak voor een prostaatpunctie, heeft u een tablet antibioticum (Ciprofloxacine 500 mg) voorgeschreven gekregen. Bij dit onderzoek is er namelijk een kans op infectie van de prostaat omdat de uroloog door de wand van uw endeldarm heen prikt. Daardoor kunnen de bacteriën die in uw darm aanwezig zijn een infectie veroorzaken. Soms wordt er een ander antibioticum gegeven, bijvoorbeeld bij een allergie of overgevoeligheid.

Let op: Dit tablet moet u één uur voor de prostaatpunctie innemen. Het is erg belangrijk dat u de tablet inneemt. Als u dit vergeten bent dan kan de uroloog de prostaatpunctie niet uitvoeren.

  • Bloedverdunnende medicijnen Het gebruik van bloedverdunnende middelen geeft een verhoogde kans op bloedingen tijdens en na de punctie. In overleg met de uroloog wordt besloten welke bloedverdunner gestaakt moet worden.

Het onderzoek

De verpleegkundige brengt u naar een kleedkamer waar u de kleding van het onderlichaam kunt uittrekken, de kleding van het bovenlichaam kunt u aanhouden. De punctie wordt genomen terwijl er een echografie wordt gemaakt. Bij een echografie wordt met behulp van ultrageluidsgolven een afbeelding gemaakt van de prostaat. Dit gebeurt met een kleine echobuis (met daarop een ruime hoeveelheid glijmiddel) die door de uroloog in de anus wordt ingebracht. Het inbrengen is niet pijnlijk. Deze echobuis zendt ultrageluidsgolven naar de prostaat. De echo's van die geluidsgolven worden opgevangen en vertaald op een beeldscherm. Ook kunnen hierbij foto's gemaakt worden. De uroloog krijgt op deze manier nauwkeurige informatie over de prostaat. De uroloog koppelt de vooraf gemaakte MRI beelden aan de echo beelden, waardoor de afwijkingen op MRI met een markering in de echo kunnen worden aangegeven. Hierdoor kunnen de puncties heel gericht genomen worden. Op de onderzoekstafel gaat u op uw linkerzij liggen met de knieën opgetrokken. Bij de buik wordt een magneet geplaatst om een magnetisch veld op te wekken. Hierdoor kan een 3D weergave gecreëerd worden die nodig is voor de gerichte punctie. Het is belangrijk goed stil te blijven liggen. Als u beweegt, verschuiven de beelden ten opzichte van elkaar. De uroloog brengt de echobuis in. Het is belangrijk de sluitspier goed te ontspannen, dan kan het onderzoek zelfs bij kloofjes of aambeien pijnloos verlopen. Via de echobuis wordt een naald ingebracht waarmee door de wand van de endeldarm kleine reepjes weefsel uit de prostaat worden weggenomen. Dit is niet erg pijnlijk, maar het kan wel gevoelig zijn. Afhankelijk van de grootte van de prostaat worden er in totaal 8 tot 16 biopten genomen, zowel van de afwijking(en) als van de rest van de prostaat. We raden u sterk af na het onderzoek zelf naar huis te rijden. Regel daarom van tevoren dat iemand u komt halen. Het onderzoek zelf duurt ongeveer vijftien minuten. Vanwege de voorbereidingen kan de afspraak in totaal wat langer duren. Hierna kunt u vrijwel direct naar huis.

Na het onderzoek

Wanneer er reepjes weefsel zijn weggenomen, kan er af en toe wat bloed meekomen bij de urine en de ontlasting (gedurende 1 à 2 weken), en bij zaadlozing (gedurende 1 à 2 maanden). Het advies is om extra te drinken. Houdt het bloedverlies langer aan, neemt u dan contact op met uw huisarts. U mag gewoon gemeenschap hebben of zaadlozingen. Na het onderzoek mag u vier dagen niet sporten en u mag een week niet fietsen.

Risico’s en complicaties

  • langdurig en heftig bloedverlies;

  • langdurig bloedplassen;

  • ontsteking.

Complicaties

Neemt u contact op met de polikliniek of verpleegafdeling Urologie:

  • als u veel stolsels uitplast;

  • als u wel aandrang heeft tot plassen, maar niet meer kunt plassen;

  • als uw temperatuur boven de 38,5 °C oploopt;

  • als u zich écht ziek voelt en koude rillingen heeft.

Als het onderzoek minder dan 1 week geleden heeft plaatsgevonden, neemt u contact op met het ziekenhuis, daarna met uw eigen huisarts. Vermeld hierbij dat u een prostaatechografie of prostaatpunctie heeft ondergaan.

Uitslag

Voor de uitslag van de prostaatpunctie wordt een nieuwe afspraak met u gemaakt. Deze vindt ongeveer een week na het onderzoek plaats. Dan zijn de resultaten van het weefselonderzoek meestal bekend. Omdat het mogelijk is dat deze uitslag ongunstig is, raden wij u aan iemand mee te nemen naar dit gesprek.

Meer informatie

Als u niet kunt komen naar de afspraak, vragen we u dit ruim van tevoren aan ons door te geven. In uw plaats kan een andere patiënt geholpen worden. Neem wel altijd uiterlijk 24 uur van tevoren contact op. Belt u later af, dan zijn wij genoodzaakt de tijd die voor u gereserveerd is in rekening te brengen. U ontvangt hiervoor een nota van het ziekenhuis.

Tot slot

Denkt u eraan bij ieder bezoek aan het ziekenhuis een geldig legitimatiebewijs (paspoort, identiteitsbewijs, rijbewijs) en uw zorgverzekeringpas mee te nemen. Als uw gegevens (verzekering, huisarts, etc.) zijn gewijzigd, dan kunt u dit laten aanpassen bij de patiëntenregistratie in de centrale hal van het ziekenhuis. Wij stellen het op prijs als u zich tijdig meldt voor de afspraak.

Vragen

Heeft u nog vragen en/of opmerkingen naar aanleiding van deze folder, stelt u deze dan aan de baliemedewerker van de polikliniek Urologie. De polikliniek Urologie Alrijne Ziekenhuis Leiden heeft routenummer 24 en is op werkdagen tussen 08:30 en 12.30 uur en tussen 13.30 en 16.00 uur telefonisch te bereiken via nummer 071 517 8244. De polikliniek Urologie in Alrijne Ziekenhuis Leiderdorp heeft routenummer 8 en is op werkdagen tussen 08:30 en 12.30 uur en tussen 13.30 en 16.00 uur telefonisch te bereiken via nummer 071 582 8060. De polikliniek Urologie in Alrijne Ziekenhuis Alphen aan den Rijn heeft routenummer 58 en is op dagen dat wij spreekuur hebben tussen 08.30 en 12.30 uur en tussen 13.30 en 16.00 uur telefonisch te bereiken via 0172 467 060. Buiten de genoemde uren en dagen wordt u automatisch doorverbonden met de locatie Leiderdorp of met het antwoordapparaat, waarop wordt verteld hoe u de uroloog bij spoedgevallen kunt bereiken. De polikliniek Urologie in Alrijne Sassenheim (woonservicecentrum Sassembourg) is telefonisch te bereiken via 071 517 8751. De verpleegafdeling Urologie van Alrijne Ziekenhuis Leiderdorp is 24 uur per dag telefonisch te bereiken via 071 582 9019.

Terug naar boven